Sankcja kredytu darmowego: kto może sprawdzić swoją umowę?

Na czym polega SKD?

Art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim wiąże określone naruszenia z możliwością zwrotu kredytu bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy, po złożeniu pisemnego oświadczenia. Kapitał pozostaje do rozliczenia. Ustawa przewiduje też odrębność kosztów ustanowienia zabezpieczenia, które obciążają konsumenta zgodnie z umową.

Nie jest to to samo co stwierdzenie nieważności umowy. Trzeba ustalić, jakie skutki może wywołać sankcja w konkretnym rozliczeniu, w tym wobec kosztów już zapłaconych i przyszłych rat.

Najpierw sprawdzamy, czy ustawa ma zastosowanie

Co do zasady definicja kredytu konsumenckiego obejmuje kredyt do 255 550 zł albo równowartości tej kwoty. Ustawa przewiduje jednak szczególne rozwiązanie m.in. dla niezabezpieczonego hipoteką kredytu przeznaczonego na remont domu lub lokalu, również powyżej tego progu.

Znaczenie mają data, cel i rodzaj umowy oraz ustawowe wyłączenia. Nie należy utożsamiać każdego kredytu złotowego, zwłaszcza hipotecznego, z umową uprawniającą do SKD.

Nie każdy błąd prowadzi do sankcji

Analiza obejmuje m.in. informacje o kwocie kredytu, kosztach, RRSO, zasadach spłaty i zmianie opłat. Nie wystarczy odmienny wynik kalkulatora internetowego. Trzeba wskazać konkretne naruszenie objęte ustawą i ocenić jego znaczenie.

W wyroku C-472/23 z 13 lutego 2025 r. TSUE powiązał ocenę sankcji z możliwością ustalenia przez konsumenta zakresu zobowiązania. Samo późniejsze zawyżenie RRSO wynikające z uznania innych warunków za nieuczciwe nie zostało uznane za samodzielną podstawę naruszenia obowiązku informacyjnego.

Termin i dalsze kroki

Art. 45 ust. 5 przewiduje wygaśnięcie uprawnienia po roku od wykonania umowy. Ustalenie początku tego terminu wymaga analizy; nie wolno przyjmować automatycznie, że zawsze chodzi o dzień wypłaty kredytu albo ostatniej raty. W VERUM sprawdzamy to przed rekomendacją oświadczenia lub pozwu.